0.1 C
Hamburg
Çarşamba, Ocak 27, 2021

Ekonomi: “Erdoğan’ın hataları Türk parasının çöküşünü tetikledi”

Resim:Shutterstock.com

TL hızla değer kaybediyor. Hafta başında merkez bankası Türk parasını desteklemeye çalıştı. Ancak şok Salı günü geldi: Kısa vadeli faiz oranları yüzde 1,050’ye yükseldi. Sorumlulardan birisi Cumhurbaşkanı Erdoğan.

Elbe Express / Haber Merkezi

Şimdi Türkiye’ye gitmeyi düşünebilecek bazı tatilciler mutlu olmalı. Ancak, ülke halkı ve ülke ekonomisi için bir felaket: lira birkaç gündür dramatik bir şekilde düşüyor ve Perşembe günü dolara kıyasla tüm zamanların en düşük seviyesine ulaştı. Ve daha da kötüsü: bazı gözlemciler şimdi gerçek bir para birimi çökmesi bekliyorlar.

Aylardır devam eden bir gelişmenin sonu. Korona krizi, dramatik bir durgunluk ve enflasyon, uzun süredir Türk lirası üzerinde baskı oluşturuyor. Ancak her iktisat öğrencisinin ilk yarıyılda çare olarak öğrendiğini yapmak yerine, hükümet ve merkez bankası son derece tartışmalı önlemlerle para biriminin düşüşünü durdurmaya çalışıyor. Ve bu arada tam tersini gerçekleştiriyor.

Aslında Türk parası 2016’dan beri değer kaybediyor. O zamanlar bir euro üç lira civarındaydı. Bu yılın başında o kadar devalasyon etmişti ki bir euro için altı lira civarında ödeme yapılması gerekiyordu. Corona krizi ile birlikte fiyat 7.70 liraya yükseldi ve Temmuz ayının sonundan bu yana işler hızla ilerliyor. Şimdi 8,60 liraya ulaştı.

Kaynak: Die Welt

Bu haftaki son fiyat düşüşünü tetikleyen merkez bankasının tuhaf politikasının bir göstergesi. Geçen hafta sonunda yaklaşık 2,5 milyar dolar sattı. Bunu yaparken, başlangıçta resmi tatil olan Pazartesi gününün ötesinde başarılı olan kendi para birimini desteklemek istedi. Ama Salı günü çöküş basladı.

Çünkü o zaman karşı taraf olarak dolar alan ve karşılığında lira satan ticaret evleri lirayı teslim etmek zorunda kaldı – ama bulamadılar. Çünkü spekülasyonları para birimi ile kurutmak için, yabancı yatırımcıların Türkiye’deki parayı diğer bankalardan dövüz olarak almasını yasaklamıştı.

Sonuç olarak, yabancı yatırımcılar lirayı almak için her zamankinden daha yüksek faiz oranları teklif etti. Salı gecesi, gecelik faiz oranı yüzde 1050’ye yükseldi. Piyasa neredeyse kurudu.

Bu deneyimden şok olan birçok yatırımcı, örneğin hisselerini satarak Türkiye’den ayrılıyor. İstanbul BIST 100 endeksi bu nedenle yalnızca Temmuz ayının sonundan bu yana yaklaşık yüzde 15 değer kaybetti. Ve para birimi çökmeye devam ediyor. Çünkü hükümetin ve merkez bankasının politikasına olan güven artık tamamen kayıpoldu.

Enflasyon oranı 2006-2020 arası Kaynak: statista

 

Sonuçta, tüm bunların nedeni hükümet politikasıdır. DZ Bank döviz uzmanı Tobias Gruber, “Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında merkez bankasını yeniden inşa etti” diyor. “O zamandan beri, Uysal başkanlığındaki Türk merkez bankası çok genişleyen bir yol izliyor.” Diğer bir deyişle, her iktisat öğrencisinin öğrendiği gibi, para birimini istikrara kavuşturmak için tam tersi gerekli olmasına rağmen, faiz oranlarını düşürüyor.

Çünkü şu anda enflasyon oranı yüzde on iki civarında, ancak temel faiz oranı sadece yüzde 8,25. Merkez bankası enflasyonda yıllık ortalama yüzde 7,4’lük bir düşüş öngörerek bunu meşrulaştırmaktadır. Yatırım şirketi Nikko Asset Management, yakın tarihli bir yorumunda, “Merkez bankasının aksine, çoğu analist değişmeyen çift haneli enflasyon oranı öngörüyor” dedi.

 

Gerçek anlamda, bu borçlular için neredeyse yüzde dört negatif faiz oranı ile sonuçlanmaktadır. Bu şekilde hükümet umutsuzca ekonomiyi canlandırmaya çalışıyor. Çünkü nihayetinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın halk arasındaki itibarı buna bağlı. Ancak bu politika aynı zamanda acilen ihtiyaç duyulan yabancı sermayeyi gelmemesini sağlıyor. Nikko ve diğer potansiyel yatırımcılar, “Negatif faiz oranları yabancı yatırımcıları çekmiyor,” dedi.

Faiz artırımları gerçekten yardımcı olur. Ancak hükümet bunu kesinlikle önlemek istiyor ve bu nedenle birçok gözlemcinin nazikçe “alışılmışın dışında” olarak tanımladığı, ancak sonuçta ters etki yaratan önlemler alıyor. Ve süregelen döviz düşüşü ile birlikte Türkiye şeytani bir sarmal haline geliyor.

İki hafta önce Scope derecelendirme kuruluşunun analistleri ülkenin kredi itibarının düşürülmesi üzerine, “Döviz kurundaki bozulma sadece enflasyonu artırmakla kalmıyor, aynı zamanda borcun sürdürülebilirliğini de zayıflatıyor,” yorumunu yaptı. Merkezi yönetim borcunun yüzde 51’i yabancı para üzeri – 2013 ortasında sadece yüzde 27 idi.

Analistler, “Ek olarak, şirketlerin hatırı sayılır net borcu var” diye devam etti. Bu son zamanlarda biraz azalmış olsa da hala 170 milyar dolar civarında. Üstelik turistler olmadığı için ülkeye neredeyse hiç döviz girmiyor. “Her zamanki liranın gelecekteki zayıflaması, hükümete, bankalara ve Türk şirketlerine döviz borçlarıyla çok zor bir durum ile karşı karşıya bırakacak” dedi.

Diğerleri analister daha net konuşuyor. EPFR finansal piyasa analisti Cameron Brandt, “Türkiye, bir para krizi için lider adaydır” diyor. Ve derecelendirme kuruluşu Moody’s de geri adım atmıyor. “Olası yeni jeopolitik gerilimler ve devam eden stagflasyon, 2018 para krizinin tekrarına veya daha zor koşullara yol açabilecek faktörlerdir” diye yazıyor.

Ancak Moody’s de bir çıkış yolundan bahsediyor. “Maliye ve para politikalarının daha tutarlı hale gelmesi ve ekonomideki yapısal dengesizliklerin ele alınmasına bağlı olarak güçlü yanlarını güçlendiren kararlı ekonomik reformların uygulanması halinde derecelendirme görünümü istikrar kazanabilir.”

Ancak şimdiye kadar bunun için işaretler yok. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve kendisinden sorumlu merkez bankası inatla önceki politikalarına bağlı kalıyor. Bunun nereye götürdüğünü göreceğiz.

 

Bu haber Die Welt gazetesinden orjinal olarak tercüme edilmiştir. Bütün haklar Die Welt Gazetesine aittir. 

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Betreuungsquoten an Grundschulen sinken: Senator Rabe dankt Eltern und Schulen für ihr Engagement

Die Zahl der Schülerinnen und Schüler in den Präsenzangeboten der Grundschulen ist erstmals seit drei Wochen nicht weiter gestiegen, sondern moderat gesunken. In dieser...

KARAR YOK HÜKMÜNDEDİR

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası`nın 2. Maddesi şöyle diyor: „Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen...

Altstadt: Einbrecher festgenommen

Beamte des Polizeikommissariats 14 (PK 14) haben gestern Nachmittag einen mutmaßlichen Wohnungseinbrecher in Hamburg-Altstadt vorläufig festgenommen. Der Mann wurde einem Haftrichter zugeführt. elbeXpress / Haber...

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

- Advertisement -

SON HABERLER

Betreuungsquoten an Grundschulen sinken: Senator Rabe dankt Eltern und Schulen für ihr Engagement

Die Zahl der Schülerinnen und Schüler in den Präsenzangeboten der Grundschulen ist erstmals seit drei Wochen nicht weiter gestiegen, sondern moderat gesunken. In dieser...

KARAR YOK HÜKMÜNDEDİR

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası`nın 2. Maddesi şöyle diyor: „Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen...

Altstadt: Einbrecher festgenommen

Beamte des Polizeikommissariats 14 (PK 14) haben gestern Nachmittag einen mutmaßlichen Wohnungseinbrecher in Hamburg-Altstadt vorläufig festgenommen. Der Mann wurde einem Haftrichter zugeführt. elbeXpress / Haber...

Mit 187km/h durch den Elbtunnel: Fahrer gefasst

Beamte der Verkehrsdirektion Innenstadt/ West stellten gestern Abend einen 32-jährigen Deutschen, der mit seinem Audi A8 mit deutlich überhöhter Geschwindigkeit die Bundesautobahn (BAB) 7...

Festnahme nach Anruf eines falschen Microsoft-Mitarbeiters

Letzte Woche wurde ein Hamburger Opfer eines falschen Microsoft-Mitarbeiters. Gegen einen daraufhin in Berlin festgenommenen Tatverdächtigen wird wegen Betruges, aber auch wegen des Verdachts...